6.A GIZAKIEN ANTOLAKETA FORMAK: Mundua

NAZIO BATUEN ERAKUNDEA:

NBEren idazkari nagusia Ban Ki-moon da eta bere zeregina hau da: batzarren antolamendu egokia bermatzea. Nazio Batuen Batzar Nagusia Nazio Batuen organo nagusia da, eta bere zereginak hauek dira: urtero batzarreko presidentea hautatzea, edozein gaien inguruan erabiltzea eta erabakiak hartzea, elkarlaguntza eta kooperazio internazionala, bakea mantentzea eta desarmei buruz hitz egitea. Nazio Batuetako bete erakundetako kideak aukeratzea eta Nazio Batuetako aurrekontua onartzea. 

 

Segurtasun Kontseilua estatuen arteko bake eta segurtasun egoera bermatzea helburu duen erakundea da. Hamabost kide ditu: bost iraunkorrak (Ameriketako Estatu Batuak, Frantzia, Errusia, Txina eta Erresuma Batuak eta hamar txandakoa).

Ekonomi /Gizarte Kontseilua Nazio Batuen gutunari jarraiki, Ekonomia eta Gizarte Arazoetako Batzorde bizi-mailak jaso gehiago zihurdatu izatera hartzen da. Ehun kide ditu. Nazioarteko justizia auzitegiaren funtzio nagusiak epaien bidez borrokak ebaztea dira, Holandan dago.

Heburuak: Kontuan izanik beharrezkoa dela herri guztien eskubide berdintasin eta eskiubidearen errespetuan oinarrituriko egonkortasun, ongizate eta harreman baketsua bultzatzea.
Menperatuta dauden herrialdeek daukaten askatasun egarria eta independentzia duten paper erabakigarria aintzat hartuz.

NAZIOARTEKO ORDENUA

Garapen Helburuak izandako Nazio Batuen Milurtekoko Batzarrak munduko hainbat tokietako gobernuburuak bildu zituen. Batzar horretan zenbait helburu neurgarri ezarri ziren pobrezia, gosea, eritasunak, analfabetismoa, naturaren hondaketa eta emakumeen bazterketaren kontra borroka egiteko. Helburu horiek Milurtekoko Garapen Helburuak (MGH) bezala ezagutzen ditugu, eta Nazioarteko Ekintza programetan oinarrizko tokia bereganatu dute.

NAZIOARTEKO ZUZENBIDE INSTITUTUA

Nazioarteko Zuzenbide Institutua (frantsesez Institut de Droit International) Nazioarteko Zuzenbidea garatu eta ikertzeko erakunde pribatu bat da. Sortzailea Gustave Rolin-Jaequemyns belgikarra izan zen eta 10 jurista bildu zituen 1873ko irailaren 8an. 1874an lehenengo bilera egin zen Genevan eta Suitza.

AGENTZIAK

UNICEF da haurren laguntzarako Nazio Batuen Fundazioa. Nazio Batuen Erakundeko Batzar Nagusiak sortu zuen 1950an, Bigarren Mundu Gerraren ondoren Europako haurrei laguntzeko. Bost lehentasunak:

* Haurtxoaren biziraupena eta garapena.

* Oinarrizko hezkuntza eta sexu berdintasuna.

* Haurrak indarkeria, esplotazioa eta gehigeikeriati babestea.

* Hiesa eta haurrak

* Haurren eskubideen zaintza politikan

Egoitza New York.

OME Nazio Batuen erakundearen osasun-agentzia da. 1948ko apirilaren 7an eratu zen. Gaur egun, munduko EGOITZA GENEVAN.

MME nazioarteko salerosketak liberalizatzeko asmoa duen erakundea da. 1995eko urtarrilaren 1ean sortuta. GATT.

Bi urtean behin biltzen den Ministro Biltzarrak gobernatzen du. Egoitza Genevan (Suitzan).

UNESCO Zientzia eta kulturako Nazio batuen erakundea da.
Munduko herrialde pobreenetan ikastetxeak egiten laguntzen du, baita liburuak argitaratu eta literatura eta hizkuntza gutxituak sustatu ere. EGOITZA PARISEN (Frantzia).

FAO Bere helburu garrantzitsuena nazioarteko gosearen aurkako lana gidatzea da.
1945eko urriaren 16an sortu zen Quebecen FAOren bulego nagusiak Washingtonen egon ziren hasieran, baina 1951tik aurrera Erroman daude. 2006ko apirilean (189 estatu eta Europako Batasuna). Egoitza Erroman dago.

NOF (nazioarteko diru funtsa). Hain zuzen ere BRETON Woodsen (Estatu Batuak) ospatutako Nazio Batuen Erakundearen konbentzioan sortu zen. Helburuak: kanpo-merkataritzari bultzada bat ematea eta txirotasuna murriztea.
Gaur egun, 185 herrialdek parte hartzen dute. Egoitza WASHINTON hirian dago.

MUNDUKO BANKUA bere xede nagusia korritu gutxiko kredituak eta korritu gabeko kredituak eskaintzea eta nazioen arteko berrarearen bidez txirotasuna borrokatzea da. 185 estatu kide dizu. 1944an sortua, bere egoitza Washingtonen dago, Amerikatako Estatu batuetan.
 
Olatz B., Asier B. eta Andoni B.